Welkom Inhoud Inleiding Andere tractie Spoorwijdte Producenten Import & handel Eigenaars Materieel Links Contact ► Nieuw ◄	Stoomtractie op smalspoor		Stoomtractie op normaalspoor		Motortractie op smalspoor		Motortractie op normaalspoor
	Boeken	Aanvullingen		Tijdschriften		Raadsels		Tekeningen
	aanvullingen, volgens de hoofdstukindeling van “Smalspoor in Bedrijf”
	Hoofdstuk 17 De aannemerij Nieuw grensoverschrijdend smalspoor (met toestemming van auteur Henk Sluijters overgenomen uit Smalspoor 82) In de loop van dit jaar gaan er in Noord-Nederland smalspoortreinen rijden tussen Nederland en Duitsland. Het gaat hierbij niet om een toeristische verbinding tussen Nederlandse en Duitse veenmusea in het Bourtanger Moor, waarvoor nog steeds plannen bestaan, maar om ondergronds smalspoor onder de Eems door ter hoogte van Emden en Delfzijl. In opdracht van de N.V. Nederlandse Gasunie wordt een tunnel geboord onder de Eems van het Duitse Rysum (bij Emden) naar het Nederlandse Borgsweer (bij Delfzijl). Het gaat om een tunnel van 4.1 km lengte met een diameter van 3 rn. De tunnel komt op een diepte van 23 rn te liggen. De bouwer van deze tunnel is de Nederlands/Duitse BAM Combinatie Eemstunnel (BCE) met zetel Gouda, waarin participeren: Ø BAM Civiel B.V Ø Wayss & Freitag Ingenieursbau A.G. Beide bedrijven maken deel uit van de Koninklijke BAM Groep N.V. in Bunnik. In de tunnel wordt een gasleiding met een diameter van 1,22 rn gelegd. De tunnel maakt deel uit van de Noord Zuid Route, een groot project van de Gasunie. In deze Noord Zuid Route worden extra aardgastransportleidingen aangelegd van Noord-Nederland naar Zuidwest en Zuidoost Nederland. Deze grote uitbreiding is nodig omdat in de toekomst meer aardgas zal worden geïmporteerd en Nederland een steeds belangrijker plaats krijgt in de gasdistributie in Europa. Men spreekt al over de 'gasrotonde van Europa'. Via de tunnel onder de Eems, die nu geboord wordt, zal Noors aardgas worden aangevoerd. Dat er gekozen is voor een geboorde, betonnen tunnel en dat niet de gasleiding direct in de zeebodem wordt gelegd (er liggen nu al gasleidingen in de zeebodem) heeft te maken met milieueisen. Vanwege o.a. de getijdenwerking in de Eems zou er voor deze gasleiding een diepe en brede sleuf moeten worden gebaggerd en dat past niet in dit kwetsbare, beschermd natuurgebied. Bovendien bestaat er vanwege de sterke getijden- werking een risico dat de leiding na een groot aantal jaren bloot zou komen te liggen. De boring wordt uitgevoerd vanuit een startschacht in het Duitse Rysum, ten westen van Emden. De tunnelboormachine (TBM) is speciaal voor dit project ontworpen en gebouwd door Smet-Boring uit Dessel (B). De machine heeft een snijrad met een diameter van 3 rn en is met volgwagens in totaal 86 rn lang. Op 27 januari 2009 is de TBM gedoopt door Pfarrer Balder uit Rysum en Pastoor Deuling uit Hoogezand-Sappemeer. Bij die gelegenheid is ook het gebruikelijke beeld van de Heilige Barbara geplaatst. De naam van de TBM, Amisia, verwijst naar een oude Romeinse benaming van de Eems. De tunnel zelf heeft bij die gelegenheid de naam Caroline Tunnel gekregen. Caroline Freese is de echtgenote van Enno Freese, projectdirecteur van de Noord Zuid Route. Bij de bouw van deze boortunnel wordt smalspoor gebruikt. De betonnen tunneldelen, men spreekt van 'Tübbingen', worden per spoor aangevoerd. Ook gereedschappen en personeel worden per spoor vervoerd. De afgegraven grond wordt bij de boorkop vermengd met bentoniet en vloeibaar via buizen afgevoerd naar de bouwplaats in Rysum. Vanwege de geringe diameter van de tunnel is gekozen voor een spoorwijdte van 600 mm. Schöma leverde drie fabrieksnieuwe tunnellocomotieven van het type CHL60G met de fabrieksnummers 6358 t/m 6360 en een motorvermogen van 100 pk (74,9 kW). Mühlhauser in Michelstadt tekende voor de levering van de wagons: Ø segmentwagens voor het vervoer van 'Tübbingen'; Ø vierassige platte wagens voor het vervoer van bouwmaterialen; Ø betonmixers; Ø personenwagens, tevens ingericht voor het vervoer van gewonden per brancard. Al het rollend materieel is in het voor tunnelsmalspoor bekende wit gespoten met zwarte opschriften. Het sporenplan is uiterst eenvoudig. In de smalle startschacht ligt een omloopspoor, zodat er in principe twee treinen kunnen worden opgesteld. Er zijn ook steeds twee treinen in gebruik. Eén wordt beladen en de ander is in de tunnel. De treinsamenstelling is standaard: Ø locomotief; Ø personenwagen; Ø platte wagen; Ø betonmixer; Ø segmentwagens. De locomotief staat steeds aan de Duitse zijde en duwt de trein de tunnel in, dus met de segmentwagens voorop. In de tunnel zelf is ook een passeerspoor aangelegd. Vanwege de engte van de tunnel stelt dit speciale eisen aan het formaat van het smalspoormaterieel. Voor dit artikel wil ik ing. I. Sanderse van de Gasunie speciaal bedanken voor zijn medewerking.
	Terug naar aanvullingen op het boek”Smalspoor in bedrijf”