Industriespoor

Links

Contact

► Nieuw ◄

Stoomtractie op smalspoor

Stoomtractie op normaalspoor

Motortractie op smalspoor

Motortractie op normaalspoor

Links

Nieuwste links,

Literatuur (en websites) algemeen,

Bedrijven met smalpoor,

Bedrijven met normaalspoor,

Bedrijven met smal- én normaalspoor

Locs en wagens.

Buitenlands industriespoor

Trefwoorden in staan in rood; de links in blauw en onderstreept

Nieuwste link(s)

Op een website van Frank Engel staan folders, handleidingen en dergelijke van veel types smalspoor motorlocs.

Er is een website over de steenfabriek Malburgen. Zoek bijvoorbeeld op locomotief of bekijk video 2 (interview met Piet Arnts), met vanaf 2’13” een Deutz A4L514, vanaf 2’32” een O&K RL2, vanaf 7’42” een Deutz OME117F en vanaf 8’02” paardentractie.

Jan Roos vond een film over een smalspoorloc met een wel heel bijzondere stroomafnemer. De wissel mag er trouwens ook zijn.

Pierre de Greeuw meldt dat er een model is verschenen van de stoomrailkranen van de SHM en SGB (ex De Schelde)

Deze webpagina geeft uitgebreide informatie (met een tekening) over loc 34 van de Oranje Nassau Mijnen. Dat was een Cockerill dieselloc op draaistellen die elk dezelfde asvolgorde (met koppelstangen en blinde as) hebben als de bekende tweeassige Cockerill.

Ook het machinistenhuis was dat van de tweeasser.

Literatuur (en websites) algemeen

Klik hier voor de personeelsbladen en jaarverslagen van Staatsmijnen en DSM, met zoekfunctie.

Kees Plug wijst op het Beeldarchief van Rijkswaterstaat. Het is een gezoek om de spoorse foto’s eruit te vissen, maar het resultaat is vaak zeer de moeite waard.

Jan van Weeghel tipt deze uitzending van het TV programma Andere Tijden van 31 oktober 2010 met filmfragmenten uit 1922. Na 7½ minuut ziet men een steenfabriek met ringoven langs een rivier. Een stoomloc trekt een lange trein kipkarren die door twee (!) excavateurs wordt beladen. Paardentractie zorgt voor het vervoer van de vormelingen naar de baan om te drogen en naar de oven en van de gebakken stenen naar een schip. Na 18 minuten is het lossen van houten kipkarren te zien.

De sfeervol vernieuwde website van het Decauville Spoorweg Museum is in de lucht.

De beeldbank van het Nationaal Archief heeft een andere website: http://www.gahetna.nl/.

Van het Museum voor Oudere Technieken in Grimbergen heeft een grote collectie Belgische handelscatalogi on line, waaronder:

RCB 0029.07 Cockerill Het gaat alleen om een mooie foto van een loc met verticale ketel uit 1919;

RCB 0086.01 Canon-Legrand met rollend materieel voor smalspoor;

RCB 0284.02 Couillet (UMH): een zeer uitgebreide stoomloc catalogus uit 1923;

RCB 0334.02 Carels Frères catalogus uit 1906 met onder andere stoomlocomotieven.

Alle websites van de host fotopic.net zijn (vanaf 9 maart 2011, in elk geval t/m 17 januari 2012) wegens financiële problemen uit de lucht. Op de website staat sinds 19 april 2011 de mededeling dat naar een oplossing wordt gezocht. De desbetreffende (vier) links zijn daarom van deze webpagina verwijderd. Ze kunnen hopelijk ooit worden terug geplaatst, hetzij wanneer de betrokken websites elders zijn geplaatst, hetzij wanneer fotopic.net weer zou herrijzen (dat is begin 2009 ook al eens vertoond).

Hier staat de inhoudsopgave van het tijdschrift Feldbahn kreuzt.

Wytze Wijbenga tipte deze beeldbank over de Tweede Wereldoorlog (vul bijvoorbeeld smalspoor als zoekterm in en er verschijnen onder andere foto’s van kamp Westerbork) en daarin een vroege en fraaie kleurenfoto van de amateurfotograaf Hustinx en een foto van de kade van de veerpont Dokkum - Schiermonnikoog met daarop een smalspoor stoomloc.

Veel folders, gebruiksaanwijzingen en dergelijke voor smalspoorlocomotieven zijn te vinden in “archieven” van de websites van Feldbahn-Museum 500 e. V. (hier) en Feldbahn Woltersdorf (hier).

Rick Mulder tipt http://kranten.kb.nl van de Koninklijke Bibliotheek. Nu staan er kranten uit Nederland en koloniën tot 1940 on line; dit wordt uitgebreid. Bijvoorbeeld de zoekterm Orenstein Koppel levert veel hits op (& wordt niet herkend).

Van het tijdschrift Op de Rails is een register te koop en bovendien bevat elk decembernummer een register van het afgelopen jaar. Bijvoorbeeld het tijdschrift Railmagazine (met voorgangers) kent die service niet. Dat kan een heel gezoek worden. De website De Spoorzoeker geeft deze inhoudsopgave en ook die van Op de Rails, het Spoorwegjournaal en het Matblad (links, onder de kop informatiebronnen).

Bedrijven met smalspoor

Pierre de Greeuw vond een filmpje van een actieve stokoude (1913) AEG Eloc op 700 mm spoor, met dubbele wielflenzen. Er is ook een fotoserie van.

Klik bijvoorbeeld hier en/of daar voor smalspoor bij een eendenhouderij (te vergelijken met de webpagina op deze website). Er zijn nog vele andere interessante foto’s in deze photostream van Rick Mulder.

De beeldbank van het Regionaal Archief Tilburg heeft enkele prachtige foto’s van smalspoorlocs

(hieronder aangevuld met opmerkingen van Kees Plug):

●

Een tractorloc

●

Een Deutz van het type CXIV uit 1916 van steenfabriek Claesen op een ophaalbrug over het Wilhelminakanaal in Tilburg. Zowel de fabriek als de groeve lagen op de oostoever; op de westoever was een los- en laadplaats.

●

Een trein met een Ruhrthaler loc bij de steenfabriek Stevens in Tilburg in 1925.

www.treindienst.nl is weer actief. Bij de bijna 100 vaak boeiende foto’s van Nederlands smalspoor in 1963 is helaas geen enkele toelichting. Wie weet meer of kent webmaster Ed Reijnders ?

Sterksel Nu heeft een pagina over het smalspoor. Zie ook de Heerlijkheid Sterksel op deze website.

Hier staan kaarten met fabriekssporen in de “Gelderse Poort”.

Voor een fraaie foto van twee Whitcomb smalspoorlocs in Drenthe en nog meer: klik hier en vul smalspoor als zoekterm in.

En ook deze webpagina gaat over de imposante Whitcomb smalspoor diesellocs in Nederland.

Militair smalspoor:

◙

De Stelling Amsterdam met o.a. de elektrische loc uit 1896 van Fort aan de Nekkerweg.

◙

Artillerie Inrichtingen in Zaandam: zoek in Fotoarchief op smalspoor. Zie ook hier.

◙

Klik hier (in september 2011 echter niet actief) voor foto’s en daar voor een beschrijving en een kaart van Schiermonnikoog gedurende de Tweede Wereldoorlog. De beeldbank over de Tweede Wereldoorlog bevat een foto van de kade van de veerpont Dokkum - Schiermonnikoog met daarop een smalspoor stoomloc.

De keramische industrie (baksteen, dakpannen, gresbuizen, etc.) had veel smalspoor. Sinds 8 mei 2009 toont http://www.encyclopedie-grofkeramiek.nl waar de fabrieken lagen en wat hun geschiedenis is.

In de website over de steenfabriek Nuance in Afferden zijn naar beneden scrollend foto’s te zien van drie 700 mm locs: een dieselloc zonder cabine waarin componenten van verschillende O&K types verwerkt zijn, een O&K RL2 dieselloc en de stoomloc Maffei 3576 (1912).

De fraaie website over de steenfabriek “De Brekeld” (Baan & ten Hove) in Rijssen is weer in de lucht.

http://www.vierheerlijkheden.nl/dorpa-steenfabrieken.htm. informeert over de steenfabrieken De Rietschoof en De Rijswaard in Nederhemert. Er kan doorgeklikt worden naar een aardige foto van een Henschel stoomloc met kipkarrentrein. De informatie (dat de stoomloc nu eigendom van het Autotron in Rosmalen en op dit themapark voorzien is van een dieselmotor) is niet helemaal actueel, want deze loc is al een paar jaar bij het Decauville Spoorweg Museum in de Harskamp. Ook kwam de eerste stoomloc niet in 1916, want de Rietschoof had volgens het boek van Hans de Herder de volgende locs: Evrard, van Duyl & de Kruyff te Rotterdam (1882) van 1903 tot 1906; O&K 913 (1902) van 1906 tot na 1925; Henschel 21767 (1930; dit is de bewuste loc) en ook nog Henschel 20863(1927) van 1947 tot ?

http://www.beeldbankgroningen.nl geeft met de zoekterm “smalspoor” fraaie foto’s, onder andere van het afgraven van wierden (terpen) en van de bouw van de Oosterparkwijk in Groningen in 1924 met vervoer van bakstenen per smalspoor met paardentractie.

Op Maastricht Keramiekstad kan na aanklikken van “zoeken” als trefwoord worden ingevuld: SHCL_178_000001

Te zien zijn dan de fabrieken van Petrus Regout (later De Sphinx) nabij het Bassin in Maastricht in 1865, met rechts onderin een hellingbaan met stoomlier uit 1849. Na klikken tot de grootste vergroting is bereikt en volgen van het smalspoor is op het fabriekterrein heel veel smalspoor met paardentractie te zien.

Een interessante link over een weinig besproken onderwerp is www.tuindersspoor.nl met bijvoorbeeld veel Hawe elektrolorries.

Bedrijven met normaalspoor

Uw webmaster fotografeerde deze interessante Oostduitse loc op 22 oktober 2011 bij voestalpine Railpro in Crailoo bij Hilversum. WBN betekent WisselBouw Nederland. Dit bedrijf is vorig jaar van de Tweede Daalsedijk in Utrecht naar Crailoo verhuisd. De loc kreeg (eindelijk) een verfje. Het is overigens geen Köf ! Klik voor de oude kleur en details.

Maar nu de links:

Eenmaal thuis bleek dat Tim Goorman tijdens een excursie van de NVBS jongeren alle vier locs (plus natuurlijk nog andere zaken) op Crailoo gefotografeerd heeft. Het resultaat staat hier. Een verslag van genoemde excursie staat daar.

Steef van der Straeten maakte op 25-10-2010 vier films van het rijden van en in de Deutz loc van de BP raffinaderij op Rozenburg:

Film 1, Film 2, Film 3 en Film 4: DB Schenker loc 6434 heeft een grijze tweeassige ketelwagen van verhuurbedrijf GATX gevuld met waterstoffluoride op het tweesporige overgave-emplacement gebracht. Het gaat om een zeer corrosief zuur, dat als katalysator gebruikt wordt in olieraffinaderijen tijdens de productie van hoog octaan benzine. De BP loc komt aanrijden met achter zich een witte twee-assige ketelwagen met rode ketelfronten. Deze heeft geen opschriftborden, mag het BP terrein dus niet verlaten en word gebruikt als koppelwagen om te zorgen dat de loc in een veilige zone blijft buiten de fabriek. De combinatie loopt om de GATX wagen heen en duwt deze dan het terrein op. Pas drie weken later zal de GATX ketelwagen leeg zijn en weer door de BP loc naar het overgave-emplacement worden terug gebracht.

Een andere videofilm van Steef van der Straeten betreft de O&K 26525 van Bemo bij Kemira in de Europoort.

Kees Wielemaker tipt foto’s van stoom- en dieseltractie bij Hoogovens.

Erikjan Sachse tipt de films Hoogovens in oude tijden deel 1, deel 2, deel 3, deel 4 en Hoogovens lucht opname 1976 met stoomlocs, een GE tweeasser, cokesbluswagen, rijdende mengers en nog meer.

Op deze webpagina van ModelSpoorClub Veluwezoom staat Motorenfabriek Thomassen en het spoor, met onder andere fraaie foto’s van de locomotor BPM 3 (later Klaartje Strukton), de Werkspoor locs BPM 6 t/m 8 en de ex-NS locomotor van Thomassen zelf.

Op www.nsspooraansluitingen.nl staan onder de knoppen beginnend met Wegwijzer schematische sporenplannen van een aantal spooraansluitingen.

Op de vernieuwde website www.shunter.nl zijn onder de knop Verhuur vrijwel alle Shunter locomotieven te zien.

Pierre de Greeuw tipt deze –uiteraard Engelse- website voor een filmpje van het rangeren met een paard en de website van Trackmobile. Het gaat bij de laatste om Amerikaanse monsters en niet om de bescheiden 45TMC Trackmobiles zoals Spoorijzer en Noordned die produceerden. Ook tipt hij de website www.DH360.de voor de (gedeeltelijke) zelfbouw van de Henschel DH360Ci. De 49 en 50 van Hoogovens waren van dit type.

http://www.enka-ede.com/railvervoer.htm gaat over het railvervoer bij diverse vestigingen van Enka/AKU/Akzo (Nobel).

Het sporenplan van het eilandbedrijf van de Scheepswerf en Machinefabriek Werf Gusto v/h A.F. Smulders in Schiedam maakte heel wat steekbewegingen nodig om elke uithoek te bereiken.

De website www.geheugenvanNederland.nl biedt diverse mogelijkheden. Ga zelf op zoek of klik op de mogelijkheden hieronder.

Klik op de fotocollectie van Stork en klik vervolgens onderin de dan verschijnende pagina op “zoeken in de collectie” en vul bijvoorbeeld de zoektermen locomotief of hijskranen (voor spoorrailkranen) of emplacement in om te zoeken in de meer dan 10.000 foto’s van Stork in Hengelo.

Film met onder andere (in het begin van de film) de vuurloze loc van de Leidse gasfabriek

Bedrijven met smal- en normaalspoor

“Films van Vroeger” is nog op 19 februari 2011 op http://filmpagina-gerard.blogspot.com bijgewerkt. Bij controle op 12 maart 2011 bleek de blog echter verdwenen te zijn. Daarom staan hieronder sinds 13 maart 2011 de rechtstreekse links:

♦

Het Zwarte Goud (1925) gaat over de steenkoolmijn Willem Sophia in Spekholzerheide: ondergronds paardentractie en persluchtlocs en bovengronds houtwagens aan een eindeloze ketting, een kabelspoor naar het stort en stoomlocs op normaalspoor.

♦

Sterk door Werk - Werken in Amsterdam (1936) laat onder andere het graven van de Bosbaan in het latere Amsterdamse Bos zien. Behalve vele arbeiders en kipkarren kwam daar Spoorijzer huurloc 7 in actie.

♦

Wederopbouw Overschie na de bombardementen op Rotterdam e.o. (1941) toont onder andere het smalspoor bij Betondak Arkel. Een paard heeft het met een stuk of zes kipkarren van Spoorijzer zwaar te stellen. Op de laatste kar staat een remmer met een stuk hout.

http://web.me.com/keesdejong1/HKZM/index.html gaat over de historie van de Kempensche Zink Maatschappij in Budel. Er is veel te zien en te lezen. Klik op de knoppen Ondersteuning (en vervolgens Spoorwegnet) voor foto’s en verhaal en op Fotogalerie (en vervolgens Ondersteuning en Rollend Materieel) voor nog meer foto’s.

http://www.csy.nl/album/vroeger/index.php bevat historische foto’s van Hoogovens (normaalspoor en smalspoor, stoom en diesel)

De uitgebreide website van Nico Spilt bevat een deel met Nederlands industriespoor, met onder andere foto’s van stoomtractie op normaalspoor bij de Laura & Vereeniging, stoomtractie op smalspoor bij de Efteling, dieseltractie op smalspoor bij de veenderijen en dieseltractie op normaalspoor bij Hoogovens.

De website www.geheugenvanNederland.nl biedt diverse mogelijkheden. Ga zelf op zoek of klik op de mogelijkheden hieronder.

Of klik op Zuiderzeewerken en klik vervolgens onderin de dan verschijnende pagina op “zoeken in de collectie ” en gebruik daarna bijvoorbeeld weer de zoektermen locomotief of locomotieven (dit geeft verschillende uitkomsten) of smalspoor.

Dit is een goed beschreven bedrijfsfilm van Staatsmijnen met diverse spoorse zaken

De film Herstel Nederlandse mijnen in Limburg bevat prachtige opnames van een cokesfabriek en bruinkoolgroeve.

De website www.elinq.nl/mijnen geeft toegang tot circa 6.000 foto’s van Staatsmijnen. Klik op bijvoorbeeld Locomotieven, Railtransport, Cokesfabrieken (voor de elektrische bluslocs) of Dieren (voor de ondergrondse paardentractie). De omschrijving is soms wat gammel (een loc waar duidelijk Montania op staat wordt aangezien voor een persluchtloc; de Werkspoor drieasser 178 wordt aangezien voor de eerste dieselloc), maar de foto’s zijn prachtig (met dank aan Erwin Voorhaar).

Voor spoorse foto’s van de Domaniale mijn: http://www.domanialemijn.nl/gallery/railvervoer.php

http://www.gluckauf.nl/ bevat onder andere vele goede foto’s van de bruinkoolgroeve Carisborg.

Er is een boek “Deventer industriespoor” in voorbereiding.

Locs en wagens

Het eerste Unilok rail-wegvoertuig rangeert bij een demonstratie in 1965.

Zoals uit deze foto blijkt is de nieuwe BEMO dubbelloc (twee gekoppelde drieassers, type BRD3000) voor juni 2011 bij de nieuwe kolenverlading van EMO op de Maasvlakte gearriveerd (met dank aan Frank Schouten).

Pierre de Greeuw tipt:

een bericht over de sloop van de imposante dieselloc 161 van Staatsmijnen met vele fraaie foto’s en tekeningen van de vele levens, waaronder ritten met personenrijtuigen met 120 kilometer per uur. Het kan zijn dat nog geklikt moet worden op “Hier geht es zur gewünschten Seite”.

een film over het rangeren met Zephyrs.

een link met heel veel informatie over de tweeassige Cockerill diesellocs.

een link met vooral diverse types Ruston & Hornsby locs, zowel voor smal- als normaalspoor.

een webpagina over Nederlandse industriële stoomlocs. Op dezelfde Engelse website staat een soortgelijke pagina over België met onder andere een in 1970 genomen foto van een rond 1935 door Haine St Pierre tot een dieselloc omgebouwde stoomloc.

een Vollert brochure op een Duitse website, met liersystemen, rangeerrobots en traversen.

deze website voor folders, onder andere van Deutz en Ilsenburg (Fürst Stolberg Hütte) industrielocs.

http://www.v100-online.de geeft uitgebreide informatie over alle Oost Duitse V100-en.

De website www.bemorail.nl van Bemo is geheel vernieuwd en bevat nu veel meer voor hobbyisten interessante informatie.

www.spoorijzer.nl van Rogier Bennebroek is gewijd aan de firma Spoorijzer in Delft en wel in het bijzonder aan de door Spoorijzer gefabriceerde smalspoorlocs van de types RT8 en RT11.

Hier wordt de constructie van een platte Spoorijzer smalspoorwagen in detail uit de doeken gedaan.

Informatie over de Belgische locomotieffabriek Moës is te vinden bij http://www.rail.lu/moes.html

Door op een foto te klikken verschijnt meer informatie over het desbetreffende type.

www.winius.nl bevat onder andere uitgebreide informatie over de locomotieffabrikanten Diema en Hatlapa.

www.rangierdiesel.de is ook voor het Nederlands industriespoor een interessante website omdat industrielocs in Nederland vaak nieuw dan wel gebruikt uit Duitsland komen. Er staan ook in Nederland genomen foto’s op, uitsluitend normaalspoor.

Alles over Oostduitse LKM locs is te vinden op: http://achristo.homepage.t-online.de/HerstLKM.htm

Klik voor respectievelijk Simplex en Ruston & Hornsby locomotieven.

De Nederlandse Museummaterieel Database geeft onder andere informatie over materieel bij industriële smalspoormusea. Ook industrielocs van andere museumorganisaties zijn er te vinden.

Jens Merte geeft zeer veel informatie over fabrikanten van locomotieven (vooral in Duitsland) en hun producten.

Een door de Franse fabriek Pétolat in licentie gebouwde Deutz PME heeft een zeldzame, maar handige positie voor de slinger.

Buitenlands industriespoor

Erikjan Sachse meldt:

een link met een tweesporige draaischijf. Die twee sporen lopen parallel, zodat de draaischijf ook als traverse kan worden gebruikt door een halve slag te draaien.

een uniek eilandbedrijf bestaande uit twee krappe ovaaltjes om een goederenloods met daarop aansluitend raccordementen, opstelsporen en sporen naar een spoorpont. Het lijkt een modelbaan, maar was werkelijkheid.

Frank Schouten bracht op 17 mei een zeer productief bezoek aan het Ruhrgebiet en omgeving.

The Railways in and around Luxembourg geeft ook uitgebreide informatie over industriespoor in Luxemburg.

Werk- und Baudienst-Lokomotiven und -Traktoren der Schweiz geeft veel informatie over lang niet alle industrielocs in Zwitserland.

Deze pagina van Railfaneurope bevat foto’s van Franse industrielocs.

Pierre de Greeuw tipte industrielocs in:

Duitsland

een uitgebreide website over industriespoor in Zuid Duitsland (smal- en normaalspoor), met ook een overzicht van de zeven nu nog actieve vuurloze locs in heel Duitsland, compleet met foto’s en gegevens.

Frankrijk

Voor modelbouw, maar klik linksonder op “photo” en vervolgens op de fabrikanten “Moyse” of “et les autres”.

Dit forum laat prachtige foto’s van Franse industrielocs zien. Zie ook hier.

Italië

IPE Locomotori

Deze pagina van Galleria fotografica di amici Treni gaat over indsutrielocs

Deze pagina met onder andere locs van ABL (Antonio Badoni in Lecco). ABL ging in 1993 failliet en beleefde in 1998 een doorstart als Badoni Ltd.

Spanje

website met prachtige foto’s.

Zwitserland

Scroll op deze website helemaal naar onderen, naar Von Roll in Gerlafingen. Na klikken op de foto is van alles te zien: stoomtractie, smalspoor, een Breuer locomotor, etc. En dit is alleen een voorbeeld.

Diverse landen

website met rangeerlocs (diesel, stoom, elektrisch) in een groot aantal landen, waaronder Nederland en België. Er zijn heel bijzondere types bij.

Terug/verder naar:

Nieuw Home Inhoud