|
► Nieuw ◄ |
|||||||||||
|
Zephir |
|||||||||||
|
De firma Zephir werd in 1969 in Modena (Italië) opgericht en begon met de bouw van trekkers voor vliegvelden en dergelijke. Vanaf 1977 werden ook tractievoertuigen gemaakt; inmiddels staat de teller op circa 2000 stuks. Daarvan zijn een groot deel rail-wegvoertuigen van de types: - Lokotractor (ook geschreven als Locotractor en afgekort als LOK) - Crab In beide gevallen gebeurt de aandrijving op het spoor via wielen met rubberen loopvlakken. Voor de volledigheid wordt nog vermeld dat Zephir ook tractievoertuigen levert die alleen op rails kunnen rijden (Lokom, Kubo), maar die komen in Nederland tot dusverre niet voor. |
|
||||||||||
|
De Duitse firma F.E.L.S. Trade + Consult importeerde Zephirs onder eigen naam, in Duitland en ook in Nederland. Na het faillissement van F.E.L.S. werd de N.V. Jan de Wacker in Schoten (B) de importeur voor Nederland en FSH Gmbh voor Duitsland. De Franse firma Rail Route Europe levert de Eurotract. Die lijkt als twee druppels water op de Zephir LOK, maar de naam Zephir komt op de Eurotract niet voor. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Lok(otractor) De Zephir LOK heeft vier wegwielen. Die wegwielen – met dus rubberen loopvlakken - worden ook op het spoor voor de aandrijving gebruikt. De LOK wordt dan door spoorwieltjes in het spoor gehouden. Er zijn twaalf modellen, met een gewicht/motorvermogen variërend tussen 10 ton/100 pk en 50 ton/600 pk. |
|||||||||||
|
Voor alle modellen geldt het volgende: - er zijn vier wegwielen - de breedte A = 2500 mm - de topsnelheid is ~ 30 km/uur. Bron: Zephir folder |
|||||||||||
|
De zwaardere modellen hebben acht spoorgeleidewieltjes (rechter plaatje); daarbij is P = 610 mm. De vijf lichtste modellen hebben vier spoorgeleidewieltjes (middelste plaatje). Voor deze vijf modellen geldt: Radstand P = 4370 mm; lengte L = 6040 mm, hoogte H = 3150 mm. Alle exemplaren die in Nederland aanwezig zijn (geweest) behoren tot het type Lok 6.110. Dit type heeft een gewicht van 14 ton en een dieselmotor van 100 pk (74 kW). De trekkracht is 70 kiloNewton, hetgeen betekent dat op een recht en vlak liggend spoor een trein van 1400 ton behandeld kan worden. Hoogovens (nu Corus) gebruikt sinds 1997 Zephir LOKs. Wijlen Hans Wervers maakte de foto rechts en de foto hieronder op 18 april 1998. ↓ → Een Zephir LOK rangeert aan de derde Rijksbinnenhaven met eigen Hoogovens wagens met rollen staal. Dat staal wordt met de kraan op de achtergrond in een binnenschip geladen. Volgens Jan de Wacker had Hoogovens (later Corus) vijf van deze Zephir LOKs (in dit boek staat abusievelijk zes) en zijn het er anno 2010 nog vier. Daarnaast zijn er sinds 2008 vier Transloks actief als rail-wegvoertuig. Al deze voertuigen worden door Hoogovens (later Corus) gehuurd van Van Santen Hijsmij. Die firma biedt op haar website medio 2010 hun vlootnummer H339 met chassis nr. 7207309-1500 uit 1997 te koop aan. |
|||||||||||
|
De naam Zephir staat bovenin de voorruit; het logo is midden onder de voorruit aangebracht. Zowel onder de voorruit als onder de zijruit is te zien dat het om het type LOK 6.110 gaat. Erachter staat het vlootnummer H340 van Van Santen Hijsmij. Dat is de firma die de LOKs aan Corus verhuurt. Op het onderste, blauwe gedeelte is de naam FELS te zien. Voluit betreft het F.E.L.S. Trade + Consult GmbH te Grünsfeld (D), waarbij F.E.L.S de afkorting is van Flurförderzeuge, Elektro-Fahrzeuge, Lokotraktoren & Service. F.E.L.S. stond met Zephirs op de Innotrans in 2004; anno 2010 blijkt F.E.L.S. failliet te zijn. Importeur in Nederland is nu N.V. Jan de Wacker in Schoten (B). De Zephir LOKs bij Corus zijn voorzien van halfautomatische SA3 koppelingen. |
|||||||||||
|
Frank Schouten fotografeerde op 18 juni 2010 een LOK 6.110 bij Broekman Special Products in Rotterdam Rozenburg. Het uiterlijk verschilt van dat van de (oudere) LOKs bij Corus, onder andere wat betreft het hekwerk, de plaatsing van de trappen en de raamindeling van de deur. Zowel de LOK als het bedrijf hebben een geschiedenis: het bedrijf heette tot in 2008 Gevelco; daarvoor was op deze locatie Bell Lines gevestigd. De LOK was van 2006 tot medio 2010 verhuurd aan de Pernis Combi Terminal (PCT; voorheen v/h Vopak Distripak) aan de Butaanweg in Rotterdam Pernis. De kleuren waren bij PCT als die van de LOKS bij Corus. Er was toen sprake van een Zephir E2000, terwijl de Eurotract 2000 toch de type-aanduiding van Rail Route Europe is. Bij PCT rangeert nu een ex-DB Köf III. Op zijn beurt vervangt de LOK bij Broekman een oude Moyse loc. |
|||||||||||
|
Importeur Jan de Wacker heeft ook nog een Zephir 6.110 voor de verhuur. Die staat momenteel (juli 2010) in zijn magazijn. |
|||||||||||
|
|
|||||||||||
|
|
De enige Zephir
Crab 2000 E in Nederland is te vinden bij de
in 2007 geopende werkplaats van Connexxion in Amersfoort Bokkeduinen.
Nico Lollinga maakte alle hier getoonde foto’s op 25-09-2007.
Er is één spoor dat de hele werkplaats doorloopt en op een stootblok eindigt. ← Zoals de naam al suggereert, staan de wegwielen loodrecht op de spoorwielen. De spoorwielen hebben rubberen loopvlakken. Aan de hier zichtbare zijkant is een automatische koppeling gemonteerd voor de Protos treinstellen van Connexxion. De aandrijving geschiedt met elektromotoren, die uit accu’s worden gevoed. Op de weg zijn motorvermogen en maximum snelheid 6 kW en 8,8 km/uur; op het spoor is dat 12 kW en 6 km/uur. Het eigen gewicht is 4,8 ton en de trekkracht 25 kiloNewton, waarmee een trein van 500 ton bewogen kan worden. |
||||||||||
|
|
← De Crab 2000E is als wegvoertuig een driewieler, met één aangedreven wiel onder de cabine. De bestuurder kijkt bij gebruik als wegvoertuig uiteraard vooruit op de weg, met als consequentie dat hij bij gebruik als railvoertuig dwars op het spoor zit. Aan de hier zichtbare zijkant is geen automatische koppeling nodig. |
||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Uit de
fabrieksplaat blijkt dat de Crab in 1998 (onder fabrieksnummer 1571) gebouwd
is en dus niet nieuw in Amersfoort gekomen is. De Crab is iets zwaarder (5,2
ton) dan volgens de hierboven vermelde gegevens. Toch is de trekkracht lager
dan volgens de folder, namelijk 20.000 (in plaats van 25.000) Newton ofwel
circa 2000 kilogram. Van dit laatste getal komt de type-aanduiding Crab
2000.
→ |
|||||||||||
|
|
← Er
bestaan ook andere types Crab dan de 2000E, bijvoorbeeld de zwaardere 3000E. Hiernaast staan de afmetingen van
beide types. De E in de type-aanduiding
slaat op (batterij) elektrisch. Bij gebruik in een werkplaats is een voordeel
dat er geen uitlaatgassen zijn. Volgens Jan de
Wacker is er ook een dieseluitvoering. Bron tekening: folder van Zephir. |
||||||||||
|
|
|||||||||||
|
Zie ook: |
www.zephir.eu met videofilmpjes van de Zephir producten in verschillende talen www.railrouteeurope.com ook met video’s; uitsluitend in het Frans. |
||||||||||
|
{ |
de pagina Andere tractie |
||||||||||
|
Terug/verder naar: |
|
||||||||||
|
|||||||||||